درس مبانی اخلاق استاد فاضل، دوری از افراط و تفریط

درس مبانی اخلاق

حجه‌الاسلام شیخ جعفر فاضل

اصل دوم: دوری از افراط و تفریط

افراط و تفریط مسئله‌ای است که تقریباً هر کسی از آن دم می‌زند و خود را فردی معتدل می‌نامد. هیچ کس را پیدا نمی‌کنیم که احیاناً وسط بیاید و فریاد بزند: «ألا یا اهل العالم، من یک افراطی‌ام» و از طرفی هیچ کسی هم نیست که خود را تفریطی و کندرو بخواند.

اما وقتی چشممان را به جامعه می‌اندازیم، تمام اقشار را درگیر در این اتفاق هولناک می‌بینیم. از حوزه گرفته تا دانشگاه و از بطن کم‌سواد جامعه تا عمق پژوهشگران سخت‌کوش، همه و همه نماینده‌ای برای این موضوع دارند!

علت عمدۀ این حدّشکنی‌ها را می‌توان الگوگیری‌های غلط دانست. دختری که تیپ و حجابش را از دختری می‌گیرد که او از انواع مختلف آدم‌ها گرفته است! جوانی که مدل مویش را از جاستین بیبر می‌گیرد و شلوارش را از یک رپر و احیاناً لباسش را هم از نمونه‌های داخلی جهت تبرک تهیه می‌کند! و آن‌گاه ادعا می‌کند: «من نه مثل حزب‌اللهی‌ها پارچه‌ای می‌پوشم و نه مثل فلانی، جین پاره»، این‌ها همه از مصادیق الگوگیری‌های اشتباه است.

به‌راستی این اگلوپذیری‌های متنوع و بدون فکر، به‌نوعی بی‌هویتی و فرار از شخصیت واقعی خود نیست؟! کسی که ارزش واقعی خود را بشناسد، درگیر این بی‌ثباتی‌ها می‌شود؟ یا بالعکس به‌دنبال چیزی می‌رود تا الگویی عالی برایش باشد و کاملاً قابل اعتماد و بزرگ باشد؟

ما باید میزان‌ها را معلوم کنیم و بدانیم چه چیزی یا چه کسی بهترین میزان و الگو و تعریف را به ما می‌دهد. حقیقت این است که ما نباید بنشینیم تا دیگران برایمان الگو بسازند؛ بلکه باید الگوهای واقعی را بیابیم و خودمان هم تبدیل به الگو شویم، نه اینکه زیر پای کسانی له شویم که برایمان برنامه‌ریزی می‌کنند.

و اما میزان چیست؟ چه کسی یا چه جریانی بهترین میزان است و ما را هم می‌تواند تبدیل به الگویی برای دیگران کند؟

جواب خیلی واضح است: اهل بیت‌(علیهم‌السلام) بهترین میزان هستند تا ما درگیر افراط‌ها و تفریط‌ها و تقلیدها نباشیم. اگر بتوانیم میزان‌ها و معیارها و اندازه‌ها را پیدا کنیم و آن‌ها را شاخصۀ کار خود قرار دهیم، راه فراری مطمئن از افراط و تفریط به‌دست آورده‌ایم؛ چراکه خود اهل بیت(علیهم‌السلام) می‌فرمایند: «ما دلیل و راهنمای شما برای رسیدن به مقصدیم».

۹۶۰۷۰۸

مقرر: محسن حسینی

پست‌های هم‌سو

پاسخ دهید