درس حق‌الناس استاد عدالتیان، ج۵

درس اخلاق با موضوع: حق الناس

استاد مهدی عدالتیان

پیامبر اکرم(صلی‌الله‌علیه‌وآله) می‌فرمایند: «لِلْمُسْلِمِ عَلَى أَخِیهِ ثَلَاثُونَ حَقّاً لَا بَرَاءَهَ لَهُ مِنْهَا إِلَّا بِالْأَدَاءِ أَوِ الْعَفْوِ… وَ یَعُودُ مَرْضَتَهُ وَ یَشْهَدُ مَیْتَتَهُ وَ یُجِیبُ‏ دَعْوَتَهُ‏ وَ یَقْبَلُ هَدِیَّتَهُ وَ یُکَافِئُ صِلَتَهُ…»

«وَ یَعُودُ مَرْضَتَهُ»، مؤمن به عیادت برادر مؤمنش می‌رود.
امام رضا(علیه‌السلام) فرمودند: کسی که در تشییع جنازه محبین ما شرکت کند، خداوند منان او را همانند نوزاد تازه به دنیا آمده پاک می‌کند.

«وَ یُجِیبُ دَعْوَتَهُ»: مؤمن دعوت برادر مؤمنش را اجابت می‌کند.

البته باید به دو نکته دقت داشته باشیم:

نکتۀ اول اینکه: در این مسئله افراط نکنیم، یعنی نه به این معنا که هر روز از کار و زندگی خودمان را بیندازیم و دعوت مؤمنان را بپذیریم. چه خوب است انسان امور زندگی‌اش را اولویت‌بندی کند، یعنی برنامه‌ریزی کند که چه کارهای مهم‌تراند تا آنها را در اولویت قرار دهد و چه کارهایی انجامشان ضروری نیست تا آنها را در یک فرصت مناسب انجام دهد.

در واقع عمل صالح پنج خصوصیت دارد که یکی از آنها اولویت‌بندی است و چهار تای دیگر عبارت‌اند از: ۱٫ عنوان او مورد تأیید باشد؛ ۲٫ صحیح باشد، مثلا با کلک و تقلب نباشد؛ شخصی آمد نزد امیرالمؤمنین هدیه‌ای برای ایشان آورد؛ اما حضرت قبول نفرمودند؛ چون فهمیدند که این شخص فردا دادگاه دارد و به‌خاطر دادگاهش که به‌نفع او تمام شود آورده است؛ و به او فرمودند: اگر من این جایگاه را نداشتم باز هدیه می‌آوردی؟ ۳٫ همراه با اخلاص باشد؛ ۴٫ آداب آن رعایت بشود.

نکته دوم اینکه: هر مجلسی را قبول نکند، بلکه مجلس خداپسند را قبول کند.

«وَ یُکَافِئُ صِلَتَهُ»: کار خوبش را جبران می‌کند.

و اما حق کسی که احسان می‌کند: ۱٫ تشکر زبانی باید از او کرد؛ ۲٫ یادآوی محبت؛ ۳٫ ذکر خیر؛ ۴٫ دعا؛ ۵٫ جبران در فرصت مناسب.

برخی از نمونه‌های حق الناس مرتبط با طلاب گرامی:
۱. مطالعه‌نکردن برای مباحثه؛
۲. دیررفتن سر کلاس؛
۳. سروصداکردن سر کلاس‌ها؛
۴. پایمال‌کردن کفش دیگران.

مقرر: مهدی رضایی

پست‌های هم‌سو

پاسخ دهید